Arjantin’de üniversite isyanı: Öğrenciler meydanlara çıktı
admin 
Arjantin’de kamu üniversiteleri için son iki yılda dördüncü kez kitlesel gösteriler düzenlendi. Salı günü Buenos Aires’in yanı sıra Cordoba, Mar del Plata, Mendoza ve Tucuman gibi büyük kentlerde de on binlerce kişi meydanlara çıktı.
Başkentte eylemin merkezi, başkanlık sarayının da bulunduğu Mayo Meydanı oldu. Öğrenciler, öğretim üyeleri ve sendika temsilcileri öğleden sonra meydanda toplandı. Gösteride taşınan dövizlerde “Halkı eğitmekten neden bu kadar korkuyorsunuz?” ve “Eğitimden tasarruf etmek cehaleti zenginleştirir” ifadeleri yer aldı.
Buenos Aires Üniversitesi, başkentteki yürüyüşe 600 bine kadar kişinin katıldığını duyurdu. Ancak sahadaki gazeteciler bu rakamın oldukça abartılı olduğu değerlendirmesini yaptı.
“ÜNİVERSİTE KAMUSAL BİR GURUR”
Eyleme katılan 35 yaşındaki beslenme öğretmeni Ludmila, kamu üniversitesinin Arjantin için taşıdığı öneme dikkat çekerek, “Kamu üniversitesi ülkemiz için bir gurur kaynağıdır” dedi.
Ludmila, “Herkesin, hangi sosyal sınıftan gelirse gelsin, üniversiteye erişebilmesi savunmamız gereken bir şey” ifadelerini kullandı.
Matematik öğrencisi 19 yaşındaki Magdalena ise ailesinde üniversiteye giden ilk kişi olduğunu belirterek kamu üniversitesini sosyal hareketlilik açısından yaşamsal gördüğünü söyledi. Magdalena, “Hükümetin kamu üniversitesini finanse etmeyi ve işçi çocuklarının eğitim alabilmesini önemli görmemesini üzücü ve tehlikeli buluyorum” dedi.
KRİZİN MERKEZİNDE FİNANSMAN YASASI VAR
Protestoların odağında, 2025’te parlamentoda kabul edilen üniversite finansman yasası bulunuyor. Söz konusu yasa, devletin kamu üniversitelerine kaynak sağlamasını ve bu kaynakların enflasyona göre güncellenmesini öngörüyor. Arjantin’de yıllık enflasyon halen yüzde 32,6 seviyesinde.
Ancak Milei hükümeti, bütçe disiplinini gerekçe göstererek yasanın uygulanmasına karşı çıkıyor. Üniversite Politikaları Sekreteri Alejandro Alvarez, pazartesi günü yaptığı açıklamada, yasanın bütçeden önce kabul edildiğini belirterek bu nedenle “fiilen yürürlükten kalktığını” savundu. Alvarez, bütçe dışında kaynak tahsis edilmesinin devlet maliyesini tehlikeye atacağını ifade etti.
Göstericiler ise başkanlık sarayı önünde, parlamentonun kabul ettiği üniversite finansman yasasının hayata geçirilmesini talep etti.
BÜTÇE YARIYA İNDİ İDDİASI
Javier Milei’nin Aralık 2023’te iktidara gelmesinden bu yana kamu harcamalarında sert kesintilere gidildi. Üniversite çevrelerine göre, kamu üniversitelerinin bütçesi neredeyse yarı yarıya azaldı.
Sendikalar, akademisyen maaşlarının son yıllarda reel olarak yüzde 40’a kadar eridiğini belirtiyor.Tam zamanlı olarak göreve yeni başlayan bir öğretim görevlisinin aylık geliri yaklaşık 1 milyon peso, yani 630 euro civarında. Bu tutar güncel kura göre yaklaşık 33 bin 500 TL’ye denk geliyor.
Akademisyen Nacho Gonzalez, kesintilerin etkisini şu sözlerle anlattı:
“Bu bizi çok ağır etkiliyor. Birçok akademisyen özel sektöre gidiyor, meslek değiştiriyor ya da VTC uygulamalarında çalışmaya başlıyor. Son iki yılda eğitimin kalitesi ve üniversite hayatı daha önce hiç olmadığı kadar kötüleşti.”
Sarmiento Üniversitesi’nde tarih öğrencisi Candela da öğretim üyelerinin geçim sıkıntısı nedeniyle görevlerinden ayrıldığını söyledi. Candela, “Birçok öğretmen istifa ediyor. Ay sonunu getirebilmek için kendilerini fazla çalışmaya zorluyorlar” dedi.
“ÜNİVERSİTELER VE BİLİM İÇİN DRAMATİK DURUM”
Buenos Aires Üniversitesi Rektörü Ricardo Gelpi, mevcut tabloyu “üniversiteler ve bilim için dramatik bir durum” olarak nitelendirdi.
Bazı fakültelerde, özellikle fen bilimleri alanında, uzun süreli grevlerin sürdüğü bildirildi. Buenos Aires Üniversitesi’ne bağlı üniversite hastanelerinin yöneticileri ise yaklaşık 45 gün içinde faaliyetlerin durma noktasına gelebileceği uyarısında bulundu.
HÜKÜMET: TALEP MEŞRU AMA EYLEM SİYASİ
Üniversite Politikaları Sekreteri Alejandro Alvarez, akademisyenlerin maaş talebinin “meşru” olduğunu kabul etti. Ancak gösterilerin “siyasetten güçlü biçimde etkilendiğini” savundu.
Alvarez, yürüyüşe bazı sendikalar ve sol partilerin destek vermesini, ayrıca Buenos Aires eyaletinin Peronist valisi Axel Kicillof’un katılımını örnek gösterdi. Merkez sol çizgideki Kicillof, Milei’nin en önemli siyasi rakiplerinden biri ve olası cumhurbaşkanı adayı olarak görülüyor.
Devlet üniversiteleri için düzenlenen ilk büyük eylem Nisan 2024’te yapılmış, o dönemki kitlesel tepki hükümeti geri adım atmaya ve üniversitelere ek kaynak ayırmaya zorlamıştı. Bu kez meydanların talebi aynı: Devlet üniversiteleri için ayrılan bütçenin enflasyona göre güncellenmesi ve parlamentonun kabul ettiği yasanın uygulanması.
