19 Mayıs: Bir Kurtuluşun Ötesinde, Anadolu Aydınlanmasının Başlangıcı
19 Mayıs 1919…
Tarihin bazı günleri vardır; sadece bir takvim yaprağı değildir.
Bir milletin kaderinin değiştiği, geleceğinin yeniden yazıldığı dönüm noktalarıdır.
İşte 19 Mayıs da Türk milleti için böyle bir gündür.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışı, yalnızca işgal altındaki bir milletin kurtuluş mücadelesini başlatması değildir.
O gün aynı zamanda Anadolu’da aklın, bilimin, çağdaşlaşmanın ve özgür düşüncenin yeniden ayağa kalkışıdır.
Çünkü Mustafa Kemal sıradan bir asker değildi.
O; dünyayı okuyan, tarihi analiz eden, çağın ruhunu anlayan büyük bir düşünce adamıydı.
İstanbul’un fethiyle birlikte yeni bir çağ başlamıştı.
Ardından Avrupa’da Rönesans ve Reform hareketleri ortaya çıktı.
Bilim, sanat, ekonomi ve sanayi alanlarında büyük bir dönüşüm yaşandı.
Avrupa’nın yükselişinin temelinde; aklı merkeze alan, dogmalardan uzaklaşan ve bilimi rehber kabul eden anlayış vardı.
Mustafa Kemal Atatürk, okuduğu yüzlerce kitapla bu süreci çok iyi analiz etmişti.
Bir toplumun gelişebilmesi için din ve devlet işlerinin ayrılması gerektiğini, çağdaş bir hukuk düzeninin kurulmasının şart olduğunu ve millet iradesine dayanan bir yönetim anlayışının ülkeyi ileri taşıyacağını görüyordu.
Bu yüzden Samsun’a çıktığında kafasında sadece askeri bir kurtuluş planı yoktu.
Onun zihninde çok daha büyük bir hedef vardı:
Anadolu Aydınlanma Hareketi…
Amasya Genelgesi’nde, Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde ortaya koyduğu irade aslında bunun ilk işaretleriydi.
Önce ulus bağımsızlığını eline almalıydı.
Çünkü kulluk düzeniyle yaşayan bir toplumun özgür bireyler üretmesi mümkün değildi.
600 yıllık tebaa anlayışından çıkıp; düşünen, sorgulayan, üreten, çağdaş vatandaş kimliğine sahip bir millet yaratılması gerekiyordu.
Kurtuluş Savaşı kazanıldıktan sonra yapılan bütün devrimler de tam olarak bu düşüncenin eseridir.
Cumhuriyetin ilanı…
Laiklik…
Harf Devrimi…
Eğitim reformları…
Kadın hakları…
Medeni Kanun…
Bilimsel eğitim anlayışı…
Bunların hiçbiri tesadüf değildir.
Hepsi Anadolu insanını karanlıktan çıkarıp çağdaş uygarlık seviyesine ulaştırma hedefinin parçalarıdır.
Bu yüzden 19 Mayıs yalnızca bir kurtuluş mücadelesinin başlangıcı değildir.
Adeta Türk milletinin, Ergenekon Destanı’nda olduğu gibi yeniden dünya sahnesine akıl ve bilimle çıkış günüdür.
Mustafa Kemal Atatürk’ün;
“Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse, bilimi seçin.”
sözü aslında onun nasıl bir medeniyet tasavvuruna sahip olduğunun en açık göstergesidir.
Bugün bizlere düşen görev; yalnızca Atatürk’ü anmak değil, onun düşünce sistemini doğru anlamaktır.
Akla, bilime, eğitime, üretime ve çağdaşlığa sahip çıkmaktır.
Çünkü Cumhuriyet ancak iyi yetişmiş gençlerle yaşayacaktır.
Bir eğitimci olarak yıllardır şuna inanıyorum:
Bir ülkenin gerçek gücü ne ordusudur ne de ekonomisi…
Asıl güç; iyi eğitim almış, düşünebilen, sorgulayabilen, vicdan sahibi gençleridir.
İşte bu yüzden umutlarımız gençlerimizdedir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhuriyeti emanet ettiği Türk gençliği; Anadolu Aydınlanmasının sonsuza kadar taşıyıcısı olacaktır.
Bu duygu ve düşüncelerle;
başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm kurtuluş kahramanlarımızı saygı, minnet ve özlemle anıyor;
19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nı yürekten kutluyorum.
İlker Taşyürek
Eğitimci – Yazar
