Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027 yazında gelmesi beklenen varlık barışı düzenlemesine ilişkin soruları yanıtladı.
Daha önceki uygulamalarda vergi oranının yüzde 2-3 düzeyinde olduğu hatırlatılan Şimşek, yeni düzenlemede öngörülen yüzde 5’lik oranı savundu.
İktidar medyasından Sabah’a konuşan Şimşek, düzenlemenin yalnızca varlık beyanına dayanmadığını, asıl hedefin bu kaynakların Türkiye’ye getirilerek finansal sistem içinde değerlendirilmesi olduğunu söyledi.
“YÜZDE 5 VERGİ İLE…”
Şimşek, yeni oranın yüksek bulunduğu yönündeki eleştirilere şu yanıtı verdi:
“Bu hususta, birçok ülke ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmamız var. Bu anlaşmalar kapsamında yurtdışından getirilen kâr paylarından genelde yüzde 10 vergi alınıyor. Bu uygulama yüzde 5 vergi ile varlıkların yurda getirilebilme imkânını sağlayacak. Eğer bu varlıklar uzun süreli finansal sistemde kalırlarsa vergi oranı kademeli olarak indirimli uygulanacaktır. Bu düzenlemede temel amacımız, varlıkların sadece beyan edilmesi değil; Türkiye’ye getirilerek finansal sistem içinde değerlendirilmesidir. Hedefimiz finansal sistemimizin büyümesi, sermaye piyasalarının derinleşmesi ve ekonomide uzun vadeli kaynak yapısının güçlenmesidir. Beyan sonrası finansal sistemde değerlendirilmeyen varlıklara daha yüksek vergi uygulanacak. Diğer taraftan devlet tahvillerinde veya vadeli hesaplarda değerlendirilen varlıklara vergi avantajı sağlayarak kademeli olarak azalan vergi oranı uygulayacağız.”
NE KADAR PARA GELECEK?
Şimşek, düzenleme kapsamında Türkiye’ye ne kadar para gelebileceğine ilişkin soruya ise net bir tahminde bulunmadı:
“Birçok belirleyici unsurun olduğu bu hususta şu an net bir rakam telaffuz etmek doğru olmaz.”
“‘NEREDEN BULDUN’ GÜNDEMİMİZDE YOK”
Şimşek’e, son dönemde kamuoyunda tartışılan “Nereden buldun” uygulamasının gelip gelmeyeceği de soruldu. Şimşek, böyle bir uygulamanın gündemlerinde olmadığını belirterek mevcut denetim mekanizmasına işaret etti.
Şimşek, şunları söyledi:
“Hiçbir zaman gündemimizde olmayan ‘Nereden buldun’ şeklinde bir uygulama şu anda da gündemimizde yok. Bizim yaptığımız zaten mevzuatta da yer alan “izaha davet” müessesinni kullanılmasıdır. Örneğin; hissedarı olduğunuz bir şirketten kayıtlı bir ücret geliriniz yok, hiç temettü ödemesi yapılmamış ve beyan edilen başka bir geliriniz de görünmüyor. Buna rağmen son 5 yılda gelriinizle uyumsuz şekilde çok yüksek harcama ve varlık artışı oluyorsa, idare doğal olarak sizi izaha davet edip bunun kaynağını soruyor. Buradaki amaç kayıt dışılığı azaltmak, vergi uyumunu artırmak ve sistemi daha adil hale getirmektir. Nitekim attığ-ı mız adımların sonuçlarını da görüyoruz. Gelir vergisi beyannamesi sayısı 2022’de 3.8 milyondan, 2025 yılında 5.5 milyonun üzerine çıktı.”
KARA PARA SORUSUNA YANIT VERDİ
Şimşek, Türkiye’nin yeniden FATF radarına girip girmeyeceği sorusuna da yanıt verdi. Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele standartlarına uyumu öncelik olarak gördüklerini söyleyen Şimşek, düzenlemede FATF ilkelerinin dikkate alındığını belirtti.
Şimşek, bu konuda şu ifadeleri kullandı:
“Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesine yönelik Mali Eylem Görev Gücünün (FATF) standartlarına en üst seviyede uyum önceliğimiz. FATF varlık barışı kaynaklı risklerin yönetilmesi için 4 ilke belirlemiştir. Bunlar; önleyici tedbirlerin etkin uygulanması, varlık girişlerinin finansal sistem üzerinden yapılması ve muafiyet tanınmaması, kara para aklama ve terörizmin finansmanı amacıyla kötüye kullanımın tespit edilip soruşturulması, ulusal ve uluslararası iş birliğinin sağlanmasıdır. Paketi hazırlarken FATF’ın varlık barışı uygulamaları konusundaki bu ilkeleri dikkate alındı. Teklif metninde açık olarak ifade edildiği gibi düzenlemede temel amaç vergiye gönüllü uyumun kuvvetlendirilmesidir. Teklif kapsamında varlıklarını bildirenlere vergi istisnası tanınmakta olup bu varlıklarla ilgili kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesine yönelik bir istisna/muafiyet getirilmedi.”
CHP’DEN TEPKİ
CHP Parti Meclisi Üyesi ve Hazine ve Maliye Politika Kurulu Başkanı Kerim Rota, 5 Mayıs’ta varlık barışına ilişkin şu eleştirileri getirmişti:
“Kayıt dışı varlıkları kabul ettiğinizde ‘bunun kaynağını araştırmayacağım’ demiş oluyorsunuz. Vergi incelemesi yapılmazsa kara para incelemesi de fiilen yapılmaz Bu paraları sisteme sokanlara ayrıca bir inceleme yapılmayacağı çok açık. Kayıt dışı kazançlar yıllarca vergisiz tutulup sonrasında yüzde 0-5 arası bir oranla sisteme sokuluyor. Bu durumda efektif vergi oranı sıfırdır. Oysa ücretli çalışanlar yüzde 40’a varan oranlarda vergilendiriliyor. Bu durum emekli ve işçi üzerinde ciddi bir vergi yükü varken, kaynağı belirsiz servete çok düşük vergi uygulanması anlamına geliyor. (Cumhuriyet)”
