Karartma Gecelerinden Denktaş’ın Aydınlığına
Karartma Gecelerinden Denktaş’ın Aydınlığına
İlker Taşyürek | Eğitimci Yazar
1974 yılında beş yaşında bir çocuktum.
Babamın görev yaptığı Konya Ereğli’deki İvriz Öğretmen Okulunda yaşıyorduk. Tatillerde Mersin’e gelir; kimi zaman Tarsus’taki köyümüzde, kimi zaman Mersin’de dayımların, akrabalarımızın yanında kalırdık.
O yazdan hafızamda kalanlar, sıradan bir çocukluk tatilinin görüntüleri değildir.
Evlerin camlarına, araçların farlarına kaplanan mavi defter kaplıklarını hatırlıyorum. Akşamları uygulanan karartmayı, dışarıya ışık sızdırmamak için gösterilen dikkati… Çocuk aklımla bütün bunların nedenini tam kavrayamasam da büyüklerin yüzündeki ciddiyetten olağanüstü günlerden geçtiğimizi anlıyordum.
Bir de Mersin Limanı var gözümün önünde.
Kıbrıs’a gitmek üzere bekleyen askerler… Onların çevresinde toplanan insanlar… Askerlere yiyecek götüren, sevgisini gösteren, onları uğurlayan bir halk…
Biz de gitmiştik. Biz de bir şeyler alıp götürmüştük.
Aradan yarım asrı aşkın zaman geçti. O gün kim ne söyledi, elimizde ne vardı, ayrıntılarını bugün eksiksiz anlatamam. Ama orada hissettiğim duyguyu unutmadım: İnsanlar, denizin öte yanına giden askerleri kendi evlatları gibi uğurluyordu.
Kıbrıs, benim hayatıma önce o limanda girdi.
Sonra TRT haberlerinde gördüklerimizle…
Kıbrıslı Türklerin uğradığı saldırıları, öldürülen çocuklara ilişkin haberleri, insanların yaşadığı acıları izliyorduk. Bir çocuk olarak başka çocukların öldürülmesini anlamak mümkün değildi. Bugün de mümkün değil.
O görüntülerden içimde kalan, acıyla birlikte bir soruydu: Bir insanın hayatını, hele bir çocuğun hayatını koruyamayacaksak savunduğumuz bütün büyük sözlerin ne anlamı vardı?
Yıllar sonra Kıbrıs meselesine bakarken de o çocukluk hafızamı yanımda taşıdım. Benim için Kıbrıs; orada yaşayan insanların güvenliği, onuru ve kendi geleceği hakkında söz sahibi olabilmesi demekti.
⸻
2003 yılında Atatürkçü Düşünce Derneği Mersin Şube Başkanlığı görevini üstlendim. Ertesi yıl Annan Planı, ülkenin en önemli gündemlerinden biri olmuştu.
Mersin’de oluşturduğumuz Ulusal Birlik Hareketi Platformunda, hatırladığım kadarıyla seksene yakın örgüt ve sekiz siyasi parti bir araya gelmiştik. Farklı düşüncelerden insanların ortak bir kaygı etrafında buluşması başlı başına kıymetliydi.
KKTC’nin Mersin’deki temsilciliği önünde basın açıklamaları yapıyor; kentin farklı noktalarında toplantılar, yürüyüşler ve eylemler düzenliyorduk. Rauf Denktaş’ın Annan Planı’na karşı yürüttüğü kararlı mücadeleye Mersin’den destek vermeye çalışıyorduk.
O dönemin havasını unutmadım.
Avrupa Birliği üyeliği, gençlere açılacağı söylenen kapılar, ekonomik refah beklentileri… Plan etrafında çok güçlü bir umut dili kurulmuştu. Biz ise bu vaatlerin arasında Kıbrıs Türk halkının egemenliğinin, güvenliğinin ve geleceğinin yeterince tartışılmadığını düşünüyorduk.
Elbette gençlerin dünyaya açılmak istemesini anlıyordum. Bir eğitimci olarak onların daha özgür, daha iyi koşullarda yaşama arzusuna nasıl karşı çıkabilirdim? Fakat bir halkın geleceğine ilişkin kararın, bütün sonuçları konuşularak verilmesi gerektiğine inanıyordum.
Denktaş’ın itirazlarını bu yüzden önemsiyordum. Kalabalıkların alkışına kapılmadan, doğru bildiğini söyleyebilmek kolay değildi.
24 Nisan 2004’te yapılan referandumlarda Türk tarafı plana yüzde 64,9 oranında “evet”, Rum tarafı ise yüzde 75,8 oranında “hayır” dedi. İki tarafın da onayı gerektiği için plan yürürlüğe girmedi.
Bu sonucu, Denktaş’ın Türk tarafındaki referandumu kazandığı şeklinde anlatamayız. Ama benim açımdan yaşananlar, onun uyarılarının neden ciddiyetle dinlenmesi gerektiğini gösterdi. Çözümün önündeki bütün engelleri yalnızca Kıbrıs Türklerinin tutumunda arayan yaklaşımın yetersizliği de ortaya çıktı.
O günlerde Denktaş’ta gördüğüm en değerli özellik, ağır eleştiriler karşısında dahi inandığı davayı savunma iradesiydi.
⸻
Rauf Denktaş’ı tanıma ve kendisiyle aynı mücadele içinde çalışma fırsatını da o yıllarda buldum.
Talat Paşa hareketi kapsamında yollarımız yeniden kesişti. Onun başkanlığındaki bu çalışmalar sırasında ben de Atatürkçü Düşünce Derneğindeki görevimin yanında hareketin Mersin il başkanlığını yürütüyordum.
Lozan’da ve Avrupa’da yürütülen, tarihimize yönelik suçlamalara itiraz eden çalışmaların heyecanını hatırlıyorum. Bu süreci benim için anlamlı kılan, ortak bir sorumluluk duygusuyla emek veren insanlarla birlikte olmaktı.
Denktaş’ı uzaktan izlemekle aynı çalışma içinde tanımak arasında fark vardı. Ben onda, taşıdığı makamın ötesinde, davasını hayatının merkezine yerleştirmiş bir insanın kararlılığını gördüm.
Bir başka kıymetli hatıramız da Taşucu’ndadır.
Deniz kıyısındaki Atatürk Evi’nin açılışında kendisiyle bir araya geldik. O evin kurdelesini Rauf Denktaş’la birlikte kesme onurunu yaşadım.
Bir yanda Mustafa Kemal’in hatırasını yaşatmak için emek veren insanlar, diğer yanda hayatını Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesine adamış bir lider…
O anın fotoğrafından önce, bende bıraktığı anlamı taşıyorum: Atatürk’e duyduğumuz bağlılık, bizi aynı yerde buluşturmuştu.
⸻
İçimde kalan bir de gerçekleşmemiş ziyaret vardır.
Sayın Denktaş, platformumuzu oluşturan kuruluşların başkanlarını ve beni iki kez Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne davet etti.
İki defasında da yola çıktık. İki defasında da daha Taşucu’na ulaşmadan, fırtına nedeniyle deniz ulaşımının aksadığı haberini aldık. Yolculuğumuzu gerçekleştiremedik.
Kendisinin misafiri olarak Kıbrıs’a gidip aynı sofrada oturmak, daha uzun konuşmak nasip olmadı. Sonrasında hastalığı ve vefatı geldi. O buluşma, içimde tamamlanmamış bir hatıra olarak kaldı.
Şimdi ne zaman Taşucu kıyılarından denize baksam, onun davetini de hatırlıyorum.
⸻
15 Kasım’da, 1983 yılında ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluş yıldönümünü anarken bütün bu sahneler yeniden canlanıyor zihnimde.
Mavi kaplıklarla örtülmüş camlar… Mersin Limanı’nda uğurlanan askerler… Mersin sokaklarında yaptığımız açıklamalar… Taşucu’nda birlikte kesilen bir kurdele… Fırtına yüzünden yarım kalan iki yolculuk…
Ve Rauf Denktaş.
Ben onu, Mustafa Kemal’in tam bağımsızlık düşüncesini kendi mücadelesinde yaşatan, devrimci ve kararlı bir Atatürkçü olarak hatırlıyorum. Onun hatırasına duyduğum saygı, bana kendi sorumluluğumu da hatırlatıyor.
Atatürkçü olmak, gerektiğinde bedelini göze alarak söz söylemeyi, örgütlenmeyi ve çalışmayı gerektirir. Ülkenin bütünlüğü, ulusal egemenlik ve tam bağımsızlık söz konusu olduğunda insan, yanında kaç kişi bulunduğuna bakarak karar veremez.
Bazen bir meydanda binlerce kişiyle, bazen küçük bir toplulukla, bazen de tek başına doğru bildiğini savunmak gerekir.
1974’te Mersin Limanı’nda askerlere bir şeyler götüren o küçük çocuk, yıllar sonra aynı sorumluluk duygusuyla meydanlarda yerini aldı. Bugün de bir eğitimci olarak aklı ve bilimi rehber edinen, ülkesini seven, bağımsızlığına sahip çıkan gençler yetiştirme sorumluluğunu taşıyorum.
Sayın Rauf Denktaş’ı saygıyla, özlemle anıyorum.
Denizi geçip sofranıza oturamadım Sayın Denktaş; ama tam bağımsızlık mücadelesinde durduğunuz yerin yanından hiç ayrılmadım.
