Mersin’deki Binalar Ne kadar Güvenli? Deprem Riski, Yapı Stoku ve Kentsel Dönüşüm Gerçeği

Mersin’deki Binalar Ne Kadar Güvenli? Deprem Riski, Yapı Stoku Ve Kentsel Dönüşüm Gerçeği

MERSİN DERGİSİ | ÖZEL ARAŞTIRMA

24 Ekim 2026 – MERSİN

Mersin, Akdeniz’in en önemli yerleşim, ticaret, sanayi ve liman kentlerinden biri. Ancak hızla büyüyen nüfusu, kıyı boyunca gelişen çok katlı yapılaşması, eski apartmanları ve farklı jeolojik özelliklere sahip yerleşim alanlarıyla kentin geleceğini yakından ilgilendiren önemli bir soruyla karşı karşıya: Mersin’deki binalar olası bir depreme ne kadar dayanıklı?

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye’de yapı güvenliğinin yalnızca deprem merkezine yakın kentlerin sorunu olmadığını bir kez daha gösterdi. Depremlerin geniş bir coğrafyada hissedilmesi, Mersin’de de binaların dayanıklılığına yönelik endişeleri artırdı.

Peki Mersin gerçekten güvenli bir kent mi? Hangi bölgelerde zemin koşullarına daha fazla dikkat edilmeli? Eski binalar ne ölçüde risk taşıyor? Yeni yapılan apartmanların güvenli olduğu söylenebilir mi? Belediyeler ve kamu kurumları bu konuda hangi çalışmaları yürütüyor?

Mersin Dergisi, bu soruların yanıtlarını resmî belgeler, bilimsel veriler ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde araştırdı.

1. Mersin Deprem Açısından Güvenli Bir Kent Mi?

Mersin’in deprem tehlikesini değerlendirirken öncelikle iki kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor: Deprem tehlikesi ve deprem riski.

Deprem tehlikesi, belirli bir bölgede meydana gelebilecek yer hareketinin özelliklerini ifade ediyor. Deprem riski ise bu yer hareketinin binalar, insanlar, altyapı ve ekonomik faaliyetler üzerinde oluşturabileceği kayıplarla ilgili.

Dolayısıyla bir bölgede deprem tehlikesinin görece düşük olması, o bölgede bulunan bütün binaların güvenli olduğu anlamına gelmiyor.

AFAD tarafından hazırlanan Türkiye Deprem Tehlike Haritası, 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girdi.

Yeni sistemde eski haritalarda kullanılan birinci, ikinci veya üçüncü derece deprem bölgesi sınıflandırması yerine, konuma göre hesaplanan yer hareketi parametreleri esas alınıyor.

Bu nedenle Mersin’in tamamını tek bir deprem tehlike derecesiyle tanımlamak bilimsel açıdan doğru değil.

Mersin’in doğusu, batısı, kıyı kesimleri ve iç bölgeleri aynı jeolojik özelliklere sahip değil.

Bir yapının güvenliğini değerlendirmek için bulunduğu konumdaki deprem tehlikesinin yanı sıra zemin koşulları, taşıyıcı sistem özellikleri, yapı malzemeleri ve inşaat kalitesi birlikte incelenmeli.

2. AFAD’ın Mersin Raporu Ne Söylüyor?

Mersin İl Afet Risk Azaltma Planı, kentteki deprem tehlikesine ilişkin önemli resmî belgelerden biri.

AFAD koordinasyonunda hazırlanan 2021 tarihli planda Mersin’in tektonik konumu, yakın çevresindeki fay sistemleri ve olası deprem senaryoları değerlendiriliyor.

Raporda özellikle İskenderun Körfezi çevresindeki tektonik yapıların Mersin açısından önemine dikkat çekiliyor.

Karataş-Osmaniye ve Yakapınar-Göksun fay sistemleri, bölgede deprem tehlikesi oluşturan önemli yapılardan bazıları olarak ele alınıyor.

Raporda, 1998 Adana-Ceyhan depreminin bölgesel deprem tehlikesini gösteren tarihsel örneklerden biri olduğu belirtiliyor.

Ayrıca Namrun fay sistemi, Ecemiş Fayı ve çevredeki diğer tektonik yapılar hakkında bilimsel değerlendirmelere yer veriliyor.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Bir fayın varlığı, yakın gelecekte mutlaka büyük bir deprem olacağı anlamına gelmiyor. Depremlerin kesin tarihini, saatini ve büyüklüğünü önceden belirlemek günümüz bilimsel olanaklarıyla mümkün değil.

Ancak fay sistemlerinin varlığı, deprem tehlikesinin yapılaşma ve afet planlamasında dikkate alınmasını zorunlu kılıyor.

AFAD’ın Mersin planında Adana-Ceyhan ve Yenice merkezli olası depremler üzerinden senaryo değerlendirmeleri de bulunuyor.

Bu senaryolar deprem tahmini değil, afetlere hazırlık amacıyla geliştirilen planlama araçlarıdır.

3. Mersin’in Zemin Yapısı Neden Önemli?

Bir deprem sırasında meydana gelen hasar yalnızca depremin büyüklüğüne bağlı değil.

Yerel zemin özellikleri, aynı depremde birbirine yakın iki binanın farklı düzeylerde etkilenmesine neden olabilir.

Özellikle gevşek zeminler, yeraltı suyu koşulları, alüvyon birikimleri ve zemin tabakalarının özellikleri deprem dalgalarının davranışını değiştirebilir.

Bazı zemin koşullarında deprem hareketi büyüyebilir. Suya doygun ve uygun özellikteki gevşek kumlu zeminlerde ise sıvılaşma tehlikesi ortaya çıkabilir.

Zemin sıvılaşması, deprem sırasında zeminin taşıma kapasitesinin önemli ölçüde azalmasına yol açabilen bir olaydır.

Ancak bir bölgenin kıyıda bulunması veya alüvyon zemin içermesi, o bölgedeki bütün binaların sıvılaşma tehlikesi altında olduğunu göstermez.

Bunun belirlenmesi için sondaj, arazi deneyleri, laboratuvar analizleri ve jeoteknik değerlendirmeler gerekir.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Zemin İnceleme Şube Müdürlüğü de kentte zemin etütleri, sondajlar ve ölçümler yapıldığını; zeminin taşıma gücü, sıvılaşma riski ve deprem davranışının incelendiğini açıklıyor.

Bu çalışmaların parsel ölçeğindeki mühendislik değerlendirmeleriyle desteklenmesi, güvenli yapılaşmanın temel koşullarından biri.

4. Mezitli’deki Binalar Ne Kadar Güvenli?

Mersin’in batı yönündeki büyüme alanlarından Mezitli, yapı güvenliği tartışmalarında özel olarak incelenmesi gereken ilçeler arasında bulunuyor.

İlçede eski yerleşim alanları, yeni konut projeleri, kıyıya yakın apartmanlar ve farklı zemin özelliklerine sahip bölgeler bir arada yer alıyor.

Viranşehir, Akdeniz, Merkez, Tece, Davultepe ve çevresindeki yapılaşmanın tek bir güvenlik sınıfında değerlendirilmesi mümkün değil.

Aynı mahallede, hatta aynı sokakta bulunan iki bina arasında önemli mühendislik farklılıkları olabilir.

Bir binanın güvenliğini etkileyen başlıca unsurlar arasında inşaat yılı, zemin etüdü, beton dayanımı, donatı özellikleri, kolon-kiriş düzeni, temel sistemi ve sonradan yapılan müdahaleler bulunuyor.

Özellikle eski yapıların yalnızca dış görünüşlerine bakılarak değerlendirilmesi doğru değil.

Bununla birlikte yeni bir binanın da yalnızca yeni olması nedeniyle güvenli kabul edilmesi mümkün değil.

Mezitli açısından yanıtlanması gereken temel soru şu:

İlçede kaç binanın deprem performansı bilimsel yöntemlerle incelendi ve bu incelemelerin sonuçları ne gösteriyor?

Bu soruya yanıt verebilmek için yetkili kurumların doğrulanmış, güncel ve bina bazlı verilerine ihtiyaç bulunuyor.

5. Yenişehir’de Çok Katlı Yapılaşma Ve Deprem Güvenliği

Yenişehir, Mersin’in yoğun konut, ticaret, eğitim ve hizmet alanlarını barındıran merkez ilçelerinden biri.

İlçedeki çok katlı apartmanlar, iş merkezleri ve eski yerleşim alanları yapı güvenliği bakımından farklı özellikler taşıyor.

Yüksek katlı bir binanın deprem açısından mutlaka tehlikeli olduğu düşüncesi doğru değil.

Modern mühendislik yöntemleriyle tasarlanan, uygun zemine inşa edilen ve yeterli denetimden geçen yüksek yapılar deprem etkilerine karşı güvenli biçimde projelendirilebilir.

Buna karşılık daha az katlı bir bina, yetersiz taşıyıcı sistem veya düşük malzeme kalitesi nedeniyle ciddi risk taşıyabilir.

Yenişehir’de değerlendirilmesi gereken önemli konulardan biri de eski yapıların bugünkü deprem performansının belirlenmesi.

Özellikle yapımından sonra taşıyıcı sisteminde değişiklik yapılan binaların mühendislik incelemesinden geçirilmesi önem taşıyor.

Zemin katlarında geniş açıklıklar bulunan, ticari kullanım nedeniyle taşıyıcı sistem düzeni farklılaşan veya sonradan müdahale edilmiş yapılarda ayrıntılı değerlendirme gerekebilir.

Ancak yalnızca zemin katta iş yeri bulunması, bir binanın güvensiz olduğunu kanıtlamaz.

6. Akdeniz Ve Toroslar’da Eski Yapı Stoku Sorunu

Mersin’in köklü yerleşim alanlarını barındıran Akdeniz ve Toroslar ilçelerinde yapı güvenliği, kentsel dönüşüm tartışmalarıyla birlikte ele alınmalı.

Bu ilçelerde farklı dönemlerde inşa edilmiş yapılar, yoğun yerleşim alanları ve değişik yapı türleri bulunuyor.

Eski yapı stokunun değerlendirilmesinde binanın yalnızca yaşı değil, yapıldığı dönemin yönetmeliği, uygulama kalitesi ve bugünkü fiziksel durumu da önem taşıyor.

Özellikle mühendislik hizmeti yetersiz olan, ruhsatsız veya sonradan değişiklik yapılmış yapılar için teknik inceleme öncelikli olabilir.

Ancak bütün eski binaların dayanıksız olduğu söylenemez.

Aynı şekilde bütün yeni yapıların güvenli olduğu da varsayılamaz.

Akdeniz ve Toroslar’da kentsel dönüşümün yalnızca eski binaları yıkıp yerine yenilerini yapmak şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.

Güvenli ulaşım yolları, toplanma alanları, altyapı sistemleri, açık alanlar ve sosyal donatılar da afetlere dirençli kent planlamasının parçaları.

7. Tarsus, Silifke, Erdemli Ve Diğer İlçelerde Durum Ne?

Mersin’in deprem güvenliği yalnızca merkez ilçeler üzerinden değerlendirilemez.

Tarsus, Silifke, Erdemli, Anamur, Bozyazı, Aydıncık, Gülnar, Mut ve Çamlıyayla da farklı jeolojik ve yapısal özelliklere sahip.

Tarsus ve çevresinde bölgesel fay sistemlerinin etkisi ile yerel zemin koşulları birlikte değerlendirilmeli.

Silifke ve Erdemli’de kıyı yerleşimleri, akarsu çevreleri ve iç kesimlerdeki farklı zemin koşulları ayrı ayrı incelenmeli.

İç kesimlerde ise topoğrafya, yamaç stabilitesi, kaya düşmesi ve heyelan gibi tehlikeler de yapı güvenliğiyle birlikte ele alınmalı.

AFAD’ın Mersin İl Afet Risk Azaltma Planı, deprem dışında heyelan ve diğer afet türlerine de dikkat çekiyor.

Dolayısıyla Mersin’in bütün ilçeleri için aynı önlemlerin uygulanması yeterli değil.

Her ilçenin, hatta yerleşim alanlarının kendi koşullarına uygun risk azaltma çalışmaları gerekiyor.

8. 1999 Öncesi Yapılan Binalar Daha Mı Riskli?

Türkiye’de 1999 Marmara depremleri, yapı güvenliği ve denetim konusunda önemli bir dönüm noktası oldu.

Ancak binaları yalnızca 1999 öncesi ve sonrası olarak ikiye ayırmak teknik açıdan yeterli değil.

Türkiye’de deprem yönetmelikleri farklı tarihlerde yenilendi.

1998 deprem yönetmeliği, 2007 düzenlemeleri ve 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, yapı tasarımında farklı teknik gereklilikler getirdi.

Bu nedenle eski yönetmeliklere göre yapılmış binaların güncel deprem performansının değerlendirilmesi önem taşıyor.

Bununla birlikte bir binanın hangi yönetmeliğe göre projelendirildiği kadar, projenin sahada nasıl uygulandığı da belirleyici.

Beton kalitesi, donatı düzeni, işçilik, temel sistemi, zemin etüdü ve denetim süreçleri bu değerlendirmede önemli rol oynuyor.

Bir binanın 2019 sonrasında yapılmış olması, otomatik olarak bütün deprem senaryolarında hasarsız kalacağı anlamına gelmiyor.

Deprem yönetmelikleri, yapıların belirli performans hedeflerini karşılamasını amaçlıyor. Çok şiddetli depremlerde bazı yapılarda hasar oluşması, tasarım yaklaşımının tamamen dışında değil.

Asıl amaçlardan biri can kaybını önlemek ve göçme riskini kabul edilebilir düzeylere indirmek.

9. Mersin Büyükşehir Belediyesi Hangi Çalışmaları Yapıyor?

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin resmî belgeleri, kentte yapı güvenliği ve kentsel dönüşüm konusunda çalışmalar yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

Belediyenin 2025 Yılı Faaliyet Raporu’nda, Akdeniz, Toroslar, Yenişehir, Mezitli ve Tarsus ilçelerinin yerleşik alanlarını kapsayan Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi hazırlık sürecinin başlatıldığı belirtiliyor.

Yaklaşık 27 bin 700 hektarlık kentsel yerleşik alanı kapsayan çalışmanın amacı, afet riski taşıyan, ekonomik ömrünü tamamlamış, ruhsatsız veya sağlıksız yapı stokunu bilimsel verilerle belirlemek.

Çalışma kapsamında riskli alanların önceliklendirilmesi, dönüşüm etaplarının planlanması ve uygun rezerv yapı alanlarının değerlendirilmesi hedefleniyor.

Bu bilgi, Mersin açısından önemli bir gelişme.

Çünkü yapı güvenliği konusunda sağlıklı bir dönüşüm politikasının oluşturulabilmesi için öncelikle mevcut yapı stokunun özelliklerinin bilinmesi gerekiyor.

Belediyenin aynı faaliyet raporunda, Toroslar, Yenişehir, Anamur ve Mut ilçelerinde belediye mülkiyetindeki 7 ayrı taşınmazda bulunan toplam 9 yapı için deprem performans analizi raporlarının hazırlandığı belirtiliyor.

Bu incelemeler, kamu yapılarının değerlendirilmesi açısından somut bir çalışma niteliğinde.

Ancak söz konusu 9 yapıya ilişkin analizler, Mersin’deki bütün kamu binalarının veya konutların incelendiği anlamına gelmiyor.

Kent genelindeki toplam yapı stokunun ne kadarının ayrıntılı deprem performans analizinden geçirildiği ayrıca açıklanmalı.

10. Eylül 2026’da Yeni Afet Planı İçin Çalıştay Düzenlendi

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin 27 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, Mersin İl Afet Risk Azaltma Planı’nın 2027-2031 dönemine yönelik güncelleme çalışmalarına katkı sağlandı.

AFAD koordinasyonunda düzenlenen çalıştayda kamu kurumları, yerel yönetimler ve özel sektör temsilcileri bir araya geldi.

Deprem, sel ve taşkın, orman yangınları ve endüstriyel kazalar gibi afet türleri değerlendirildi.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, önümüzdeki beş yıllık dönemde kritik öneme sahip belediye binalarının deprem performans analizlerinin yapılmasını ve yapı stokundaki risklerin belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesini planladığını açıkladı.

Ayrıca köprü, menfez ve geçiş yapılarının durumunun değerlendirilmesi de hedefler arasında bulunuyor.

Bu açıklama, Mersin’de afet risklerini azaltmaya yönelik kurumsal çalışmaların devam ettiğini gösteriyor.

Bununla birlikte açıklanan hedeflerle tamamlanmış çalışmaların birbirinden ayrılması gerekiyor.

Planlanan bir deprem performans analizi, tamamlanmış ve sonucu kamuoyuyla paylaşılmış bir analiz olarak değerlendirilmemeli.

11. Mersin’de Kaç Bina Depreme Dayanıksız?

Araştırmanın en önemli sorularından biri bu.

Ancak kamuya açık olarak incelenen resmî belgeler, Mersin genelindeki bütün binaların deprem performansının ölçüldüğünü ve kesin bir güvenli-riskli bina sayısının ortaya konulduğunu göstermiyor.

Bu nedenle Mersin’de belirli sayıda binanın kesinlikle yıkılacağı veya belirli bir oranın depreme dayanıksız olduğu yönünde doğrulanmamış rakamlar kullanmak doğru değil.

TÜİK’in bina ve konut istatistikleri, yapı stokunun özelliklerinin değerlendirilmesinde önemli bir veri kaynağı.

Ancak bina sayısı, yapım yılı veya kat sayısı gibi bilgiler tek başına deprem dayanıklılık sonucu değil.

Bir yapının riskli olup olmadığının belirlenmesi için mevzuata uygun teknik incelemeler yapılmalı.

Mersin için ihtiyaç duyulan veriler arasında şu bilgiler öne çıkıyor:

• İlçelere göre toplam bina sayısı.
• Binaların yapım yıllarına göre dağılımı.
• Yapı türleri ve kat sayıları.
• Ruhsat ve yapı kullanma izin durumları.
• Riskli yapı tespiti yapılan bina sayısı.
• Güçlendirme kararı verilen yapı sayısı.
• Yıkım ve yeniden yapım süreçleri.
• Kamu binalarının deprem performans analizleri.
• Okulların, hastanelerin ve diğer kritik tesislerin değerlendirme sonuçları.

Bu verilerin düzenli biçimde açıklanması, vatandaşların yaşadıkları kentin yapı güvenliği hakkında daha sağlıklı bilgi edinmesini sağlayacaktır.

12. Bir Binanın Depreme Dayanıklı Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Bir binanın deprem güvenliği yalnızca dışarıdan bakılarak belirlenemez.

Dış cephesi yenilenmiş, boyanmış veya mantolama yapılmış bir apartmanın taşıyıcı sisteminin de güçlendirildiği varsayılamaz.

Aynı şekilde gözle görülür çatlak bulunmaması, binanın güvenli olduğunu kanıtlamaz.

Deprem performansının belirlenmesi için yetkin mühendisler tarafından teknik incelemeler yapılması gerekir.

İnceleme kapsamında mevcut projeler, yapının geometrisi, kolon ve kiriş boyutları, taşıyıcı sistem düzeni, beton ve donatı özellikleri ile zemin koşulları değerlendirilir.

Gerektiğinde beton numuneleri alınır, donatı tespitleri yapılır ve mühendislik hesapları gerçekleştirilir.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin mevcut binaların değerlendirilmesine ilişkin hükümleri bu süreçte temel teknik çerçeveyi oluşturur.

6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı tespiti ise kendi mevzuatına göre yürütülen ayrı bir hukuki ve teknik süreçtir.

Bu iki incelemenin amacı ve sonuçları aynı değildir.

Vatandaşların başvuracakları kuruluşlardan hangi tür incelemenin yapılacağını ve hazırlanacak raporun hukuki niteliğini öğrenmeleri önemlidir.

13. Kolon Kesilmesi Ve Sonradan Yapılan Değişiklikler Neden Tehlikeli?

Binaların taşıyıcı sistemlerinde projeye aykırı değişiklikler yapılması, deprem güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.

Kolonların kesilmesi, taşıyıcı perdelerin kaldırılması veya taşıyıcı elemanlara zarar veren müdahaleler yapının deprem davranışını olumsuz etkileyebilir.

Özellikle ticari alan oluşturmak amacıyla yapılan kontrolsüz değişiklikler önemle incelenmeli.

Ancak her tadilatın taşıyıcı sisteme zarar verdiği söylenemez.

Önemli olan yapılan müdahalenin binanın onaylı projesine ve mühendislik gereklerine uygun olmasıdır.

Bir apartmanda taşıyıcı sisteme müdahale edildiğinden şüpheleniliyorsa konu ilgili belediyeye bildirilmeli ve yetkin mühendislerden teknik değerlendirme alınmalıdır.

14. Kentsel Dönüşüm Gerçekten Deprem Güvenliği Sağlıyor Mu?

Kentsel dönüşüm, doğru planlandığında deprem riskini azaltmanın önemli araçlarından biri.

Ancak kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yıkılarak daha yüksek ve daha pahalı apartmanlar yapılması şeklinde değerlendirilmesi yeterli değil.

Gerçek anlamda afet odaklı kentsel dönüşüm; zemin koşullarını, yapı yoğunluğunu, ulaşım altyapısını, yeşil alanları, toplanma alanlarını ve sosyal ihtiyaçları birlikte ele almalı.

Yeni yapıların yürürlükteki mevzuata uygun tasarlanması, inşa edilmesi ve denetlenmesi gerekiyor.

Dönüşümün önceliği, ekonomik değeri yüksek arsalar değil, bilimsel yöntemlerle belirlenmiş riskli yapılar ve yerleşim alanları olmalı.

Mersin’in sahil boyunca büyüyen yerleşim düzeni dikkate alındığında, kentsel dönüşüm kararlarının şeffaf ve bilimsel verilere dayanması büyük önem taşıyor.

Ayrıca dönüşüm sürecinde dar gelirli vatandaşların barınma hakkının korunması da temel bir sosyal politika konusu.

15. Okullar, Hastaneler Ve Kamu Binaları Depreme Hazır Mı?

Deprem güvenliği yalnızca konutlarla sınırlı değil.

Okullar, hastaneler, kamu hizmet binaları ve afet sonrasında kullanılacak tesisler özel önem taşıyor.

Bu yapıların bir kısmının deprem sonrasında da işlevini sürdürmesi gerekiyor.

Bu nedenle kritik kamu yapılarının performans değerlendirmelerinin yapılması, gerekli güçlendirme veya yenileme kararlarının alınması büyük önem taşıyor.

Mersin’de özellikle eğitim kurumlarının bina güvenliği konusunda kamuoyuna düzenli ve anlaşılır bilgi verilmesi gerekiyor.

Velilerin çocuklarını gönderdikleri okulların yapı güvenliğini öğrenebilmesi, toplumun afetlere hazırlık düzeyini artıracaktır.

Ancak bir okulun ya da hastanenin güvenli olmadığı yönünde somut teknik veri bulunmadan böyle bir iddiada bulunmak doğru değil.

Kamu kurumlarının ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirdikleri incelemelerin kapsamını ve sonuçlarını açıklaması, bu konudaki belirsizliklerin giderilmesine katkı sağlayabilir.

16. Vatandaşlar Oturdukları Binanın Güvenliğini Nasıl Araştırabilir?

Mersin’de yaşayan vatandaşların ilk yapması gereken, oturdukları binaya ilişkin temel belgeleri öğrenmek.

Yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, mevcut mimari ve statik projeler ile varsa daha önce hazırlanmış teknik raporlar önemli bilgi kaynakları.

Ancak ruhsat ve iskân belgesinin bulunması, tek başına binanın güncel deprem performansının yeterli olduğunu kanıtlamaz.

Bina sakinleri, yetkin inşaat mühendisleri ve ilgili mevzuat kapsamında yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla gerekli incelemeleri yaptırabilir.

Riskli yapı tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili mevzuatı ve lisanslandırma sistemi esas alınmalı.

Vatandaşların internet üzerinden sunulan, yalnızca bina yaşı veya adres bilgisiyle kesin dayanıklılık sonucu verdiğini iddia eden değerlendirmelere ihtiyatla yaklaşması gerekiyor.

Deprem güvenliği, tek bir soruya verilen basit bir yanıtla belirlenebilecek bir konu değil.

17. Mersin’de Öncelikli Olarak Neler Yapılmalı?

Mersin’in afetlere karşı daha dirençli bir kent haline gelebilmesi için öncelikle yapı stokuna ilişkin güvenilir ve güncel bir envanter oluşturulmalı.

Bina yaşı, taşıyıcı sistem türü, zemin özellikleri, yapı ruhsatı ve kullanım durumu gibi bilgiler bilimsel yöntemlerle değerlendirilerek öncelikli inceleme alanları belirlenmeli.

Özellikle kritik kamu binalarının ve yoğun kullanılan yapıların deprem performans analizleri planlı biçimde yürütülmeli.

Riskli olduğu teknik incelemelerle belirlenen yapılar için güçlendirme, yenileme veya yıkım seçenekleri mevzuata uygun şekilde değerlendirilmeli.

Mikrobölgeleme çalışmaları ve zemin araştırmaları kent planlamasının temel verileri arasında yer almalı.

Ayrıca belediyeler, üniversiteler, meslek odaları ve ilgili kamu kurumları arasında veri paylaşımı ve bilimsel iş birliği güçlendirilmeli.

Kamuoyuna yalnızca planlanan projeler değil, tamamlanan çalışmaların sonuçları da düzenli olarak açıklanmalı.

Böylece vatandaşlar hangi çalışmaların gerçekleştirildiğini ve hangi alanlarda incelemelerin devam ettiğini öğrenebilir.

18. Mersin Dergisi’nden Yetkili Kurumlara Sorular

Bu araştırma kapsamında kamuoyunun yanıtını bilmesi gereken önemli sorular bulunuyor.

Mersin’de toplam kaç bina için deprem performans analizi gerçekleştirildi?

Bu incelemelerin ilçelere göre dağılımı nedir?

Kaç bina için 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yapıldı?

Riskli olduğu belirlenen yapılardan kaçı güçlendirildi, kaçı yıkıldı ve kaçı yeniden inşa edildi?

Mersin’deki kamu okullarının ne kadarı güncel deprem güvenliği değerlendirmesinden geçirildi?

Hastaneler, sağlık kuruluşları ve afet sonrasında hizmet vermesi gereken kritik tesislerin deprem performansına ilişkin çalışmalar hangi aşamada?

Mezitli, Yenişehir, Akdeniz, Toroslar ve Tarsus’u kapsayan Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi hangi aşamada?

Yaklaşık 27 bin 700 hektarlık çalışma alanında öncelikli dönüşüm bölgeleri hangi bilimsel ölçütlerle belirlenecek?

Mikrobölgeleme ve zemin araştırmalarının sonuçları vatandaşların erişimine hangi kapsamda sunulacak?

2027-2031 dönemine yönelik İl Afet Risk Azaltma Planı güncellemesinde yapı güvenliği için hangi somut hedefler yer alacak?

Bu soruların yanıtları, Mersin’in deprem hazırlık düzeyinin daha sağlıklı değerlendirilmesini sağlayacaktır.

19. Sonuç: Mersin’in En Büyük İhtiyacı Bilimsel Veriye Dayalı Yapı Güvenliği

Mersin’deki binaların ne kadar güvenli olduğu sorusuna tek bir rakamla veya genel bir ifadeyle yanıt vermek mümkün değil.

AFAD’ın resmî planları, Mersin ve yakın çevresinde dikkate alınması gereken deprem kaynaklarının bulunduğunu gösteriyor.

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin faaliyet raporları ise yapı stokunun değerlendirilmesi, kentsel dönüşüm stratejisinin hazırlanması ve kamu binalarının deprem performans analizleri konusunda çalışmalar yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

Ancak bütün bunlar, kent genelindeki yapıların güvenlik durumunun eksiksiz biçimde belirlendiği anlamına gelmiyor.

Mersin’in ihtiyacı, korkuya dayalı açıklamalar değil; bilimsel incelemeler, şeffaf veriler ve uygulanabilir risk azaltma politikaları.

Çünkü deprem güvenliği, yalnızca bir mühendislik meselesi değil, aynı zamanda bir kamu yönetimi, şehircilik ve yaşam hakkı meselesi.

Bir kentin depreme hazırlanması, deprem meydana geldikten sonra değil, henüz zaman varken başlar.

Mersin için artık sorulması gereken soru yalnızca “Deprem olur mu?” değil, “Deprem olduğunda binalarımız ne kadar güvenli olacak?” sorusudur.

Bu sorunun yanıtı, tahminlerde veya söylentilerde değil; bilimsel araştırmalarda, bağımsız teknik incelemelerde, etkin yapı denetiminde ve kamuoyuyla paylaşılan doğrulanabilir verilerde aranmalıdır.

MERSİN DERGİSİ | ÖZEL ARAŞTIRMA DOSYASI

Bu haber, erişilebilen resmî belgeler ve teknik düzenlemeler esas alınarak hazırlanmıştır. Herhangi bir bina için deprem dayanıklılık raporu veya mühendislik uygunluk belgesi niteliği taşımaz.