Macit Özcan Kimdir? Mersin’in 15 Yılına İmza Atan Başkanın Kentte Bıraktığı İz

KENTİN ÖNE ÇIKAN KİMLİKLERİ | MERSİN DERGİSİ

Mersin’in yakın tarihini bazen bir seçim sonucu, bazen sahilde yürüdüğümüz bir park, bazen de gözümüzün önünde olmayan bir altyapı tesisi anlatır. Macit Özcan’ın belediye başkanlığı dönemi, bu üç alanda iz bırakmış bir zaman dilimi olarak karşımıza çıkıyor.

1999’da başlayan ve 2014’te sona eren 15 yıllık görev süresi, Özcan’ı Mersin’in yerel yönetim tarihinde belirgin bir yere taşıdı. Üç dönem boyunca büyükşehir belediyesini yöneten Özcan’ın kentteki izini anlamak, yapılan yatırımların yanında bu yatırımların hangi ihtiyaca karşılık verdiğini ve hangi tartışmaları beraberinde getirdiğini incelemeyi gerektiriyor.

Karataş’tan Mersin’e uzanan mühendislik hayatı

Macit Özcan, 1954 yılında Adana’nın Karataş ilçesinde doğdu. 2014 yerel seçimleri için yayımlanan kendi özgeçmişine göre ilk, orta ve lise öğrenimini Adana’da tamamladı. 1975 yılında Çukurova Üniversitesi Mühendislik Yüksek Okulu’ndan inşaat mühendisi olarak mezun oldu.

1976’da Çukobirlik Teknik Müdürlüğü’nde çalışmaya başladı. Askerliğinin ardından Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bünyesinde görev yaptı. 1979’da Adana 14. Yapı İşleri Bölge Müdürlüğü’nde, 1980’de ise dönemin adıyla İçel Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü’nde mühendis olarak çalıştı.

1982’de kamudaki görevinden ayrılarak çeşitli firmalarda şantiye şefliği yaptı. 1984’ten itibaren müteahhit olarak serbest çalışmaya başladı. Aynı tarihli özgeçmişinde evli ve iki çocuk babası olduğunu belirtti.

Üç dönemlik başkanlık ve değişen siyasi adresler

Özcan, 18 Nisan 1999 yerel seçimlerinde Demokratik Sol Parti’den Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi.

Siyasi yaşamında Yeni Türkiye Partisi dönemi de bulunuyor. Dönemin haberleri, Özcan’ın 2002’de DSP’den ayrılarak İsmail Cem’in genel başkanlığını yaptığı YTP’ye katıldığını kayda geçiriyor.

2004 ve 2009 yerel seçimlerini Cumhuriyet Halk Partisi adayı olarak kazandı. Böylece büyükşehir belediye başkanlığını üç dönem üst üste sürdürdü. 2014 seçiminde MHP adayı Burhanettin Kocamaz’ın kazanmasıyla Özcan’ın belediye başkanlığı sona erdi.

Bu dönemi sonraki yönetimlerle karşılaştırırken idari sınırları da dikkate almak gerekiyor. Özcan’ın yönettiği büyükşehir ile 2014 sonrasında il sınırlarının tamamına hizmet veren büyükşehir, aynı coğrafi kapsam ve sorumluluklara sahip değildi.

Mersin’in sahille ilişkisi: Kültür Park

Özcan döneminin kent yaşamında en görünür karşılıklarından biri, kıyıdaki park ve rekreasyon düzenlemeleri oldu.

Bianet’in 11 Ekim 2002 tarihli haberi, Kültür Park’ın tamamlanan ilk bölümünün 13 Ekim’de açılacağını duyuruyordu. Haberde yaklaşık yedi kilometrelik bir sahil düzenlemesinden söz ediliyor, açılışa dönemin YTP Genel Başkanı İsmail Cem’in katılacağı belirtiliyordu.

Bu kayıt, Kültür Park projesinin Özcan’ın ilk başkanlık dönemindeki yerini gösteriyor.

Kıyıda yürüyüş, dinlenme ve buluşma alanlarının oluşturulması, insanların denizle kurduğu gündelik ilişki açısından önem taşıyor. Böyle alanlar, kent yaşamının yalnızca konutlar ve işyerleri arasında geçmesini önleyen ortak mekânlar sağlıyor.

Bununla birlikte, bugünkü sahil görünümünü değerlendirirken farklı dönemlerde yapılan düzenleme ve yenilemeleri ayrı incelemek gerekiyor. Bütün kıyı yatırımlarını tek bir yönetim dönemine bağlamak, kent tarihinin çok aktörlü yapısını eksik yansıtır.

Karaduvar Atıksu Arıtma Tesisi: Görünmeyen büyük yatırım

Özcan döneminin belgelerle izlenebilen önemli altyapı yatırımlarından biri Karaduvar Atıksu Arıtma Tesisi’dir.

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin 2011 faaliyet raporuna göre yapımına 2007’de başlanan tesis, 1 Haziran 2010’da hizmet vermeye başladı. Raporda tesisin günlük yaklaşık 190 bin metreküp kapasite ve 1 milyon 50 bin kişilik tasarım nüfusuna sahip olduğu belirtiliyor.

MESKİ’nin tesis tanıtımında, sistemin Akdeniz, Toroslar ve Yenişehir belediyelerinin hizmet alanları ile sekiz köyü kapsayacak şekilde tasarlandığı aktarılıyor.

Atıksudaki karbon, azot ve fosforun giderilmesinin yanında arıtma çamurundan biyogaz ve elektrik üretimi de tesisin işlevleri arasında bulunuyor.

Bu yatırım, denize ulaşan atıksuyun arıtılması için büyük ölçekli bir altyapı oluşturulması bakımından önem taşıyor. Ancak tesisin hizmete girmesi, bütün kıyıların her tarihte temiz olduğu anlamına gelmiyor. Deniz suyu kalitesinin değerlendirilmesi, dönemsel ölçümlerin ve diğer kirlilik kaynaklarının da incelenmesini gerektiriyor.

Çöp yönetiminde yeni dönem

Büyükşehir Belediyesi’nin 2008 faaliyet raporu, yeni katı atık düzenli depolama alanında 28 Kasım 2008’den itibaren atık kabulüne başlandığını kaydediyor.

Aynı raporda, Çavuşlu’daki eski çöp depolama alanında iyileştirme çalışmaları yapıldığı ve yeni alana geçilmesiyle üst örtü işlemlerinin başlatıldığı belirtiliyor.

Bu çalışmalar, atıkların depolanma biçimi ve eski depolama alanının rehabilitasyonu bakımından dönemin önemli çevre hizmetleri arasında yer alıyor.

Burada yatırımların tarihlerini ayırmak gerekiyor. Belediyenin 2019 sera gazı envanter raporuna göre Sarıibrahimli tesisinde depo gazından elektrik üretimine Ekim 2015’te başlandı. Dolayısıyla düzenli depolama alanının hizmete alınması ile sonraki enerji yatırımları, farklı dönemlerin çalışmalarıdır.

Kültür ve sanat için yeni bir mekân

Kongre ve Sergi Sarayı, Özcan döneminde hizmete giren kültür yatırımları arasında bulunuyor.

Haziran 2008 tarihli festival haberi, ikinci Mersin Türk Müziği Festivali’nin yeni merkezde gerçekleştirildiğini aktarıyor. Haberde Özcan’ın, yapının farklı etkinlik ve organizasyonlarda kullanılabileceğini anlattığı da görülüyor.

Merkezin kent açısından karşılığı, konserlerden toplantılara uzanan etkinlikler için bir mekân sağlamasıdır.

Bununla birlikte Mersin’in kültürel birikimi, herhangi bir belediye başkanının görev süresinden daha geniş bir geçmişe dayanıyor. Bu alandaki değerlendirmelerde üniversitenin, sanat kurumlarının, derneklerin ve sanatçıların katkılarının da gözetilmesi gerekiyor.

Spor kompleksi ve Akdeniz Oyunları süreci

Adını taşıyan Macit Özcan Spor Kompleksi, Özcan döneminin spor yatırımları arasında yer alıyor.

Tesisin yapımını gerçekleştiren MEFA’nın proje tanıtımına göre kompleks, 2005’ten itibaren hizmet sundu. Spor alanlarının yanında konaklama ve kamp olanaklarını da bünyesinde topladı.

Özcan’ın spor alanındaki kurumsal rolü, 2013 Akdeniz Oyunları hazırlıklarında da görülüyor.

Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nin 2011 faaliyet raporuna göre Özcan, 4 Mart 2011’de oyunların Mersin’de yapılmasına ilişkin protokolü imzalayan yetkililer arasındaydı. Törende valilik, merkezi spor yönetimi, TMOK ve Uluslararası Akdeniz Oyunları Komitesi temsilcileri de yer aldı.

Bu kayıt, belediyenin hazırlık sürecindeki rolünü gösteriyor. Organizasyonun bütün yatırımlarını tek bir kişiye bağlamak yerine kurumlar arasındaki görev ve finansman paylaşımını dikkate almak gerekiyor.

Dönemin tartışmalı projesi: Denizpark

Özcan dönemini değerlendirirken Denizpark’ın yapım ve yıkım süreci de ele alınmalı.

İhlas Haber Ajansı’nın 7 Mayıs 2015 tarihli haberine göre Özcan döneminde yapılan tesisin yıkımına, Danıştay’ın Kıyı Kanunu’na aykırılık gerekçesiyle verdiği karar doğrultusunda başlandı.

Aynı haberde işletmeci tarafın yıkıma karşı çıktığı ve kamu zararı oluştuğunu savunduğu aktarılıyor. Haberde yer alan zarar tutarları taraf beyanıdır; bu çalışma kapsamında bağımsız bir mali incelemeyle doğrulanmış değildir.

Denizpark örneği, belediye yatırımlarında maliyet ve kullanımın yanında yer seçiminin, kıyı mevzuatının ve hukuki sürdürülebilirliğin de önemini gösteriyor.

Başkanlık sonrası yargı haberleri

Özcan’ın başkanlık sonrasındaki dönemine ilişkin arşivlerde, belediyenin bazı ihaleleriyle ilgili iddialar üzerine açılan bir dava da bulunuyor.

2016 tarihli duruşma haberleri, Özcan’ın da aralarında bulunduğu sanıkların tutuksuz yargılandığını ve savunma tarafının suçlamaları reddettiğini aktarıyor.

Bu araştırmada davanın kesinleşmiş sonucunu gösteren bir karar belgesine ulaşılamadı. Bu nedenle eski soruşturma ve duruşma haberlerinden hareketle mahkûmiyet ya da beraat sonucu çıkarılmıyor. İddia, savunma ve kesinleşmiş yargı kararı ayrı olgulardır.

Kent hafızasında Macit Özcan

Macit Özcan’ın Mersin’deki yerini belirleyen başlıca unsur, üç dönem boyunca büyükşehir yönetiminin başında bulunmasıdır.

İncelenen kayıtlarda Kültür Park’ın ilk etap düzenlemesi, Karaduvar Atıksu Arıtma Tesisi, düzenli katı atık depolama alanı, Kongre ve Sergi Sarayı ile spor kompleksi dönemin öne çıkan başlıklarını oluşturuyor.

Bu yatırımların arkasında belediye çalışanlarının, teknik kadroların, ilgili kurumların, yüklenicilerin ve kamu kaynaklarının ortak katkısı bulunuyor.

Mersin’in öne çıkan kimlikleri arasında Özcan’a ayrılacak yer, yapılan yatırımları ve tartışmalı kararları birlikte gören bir değerlendirmeyle anlam kazanıyor. Kent hafızası, hizmetlerin gündelik yaşamdaki karşılığıyla kararların uzun vadeli sonuçlarını birlikte saklıyor.