Kuzey Avrupa’nın savunma sanayisinde kritik oyuncularından biri olan Norveç, askeri teknoloji ihracatında uzun süredir uyguladığı esnek yaklaşımı tamamen terk eden yeni bir güvenlik doktrinini devreye aldı.
Norveç Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ülkenin en gelişmiş savunma sistemlerinin bundan böyle yalnızca “çok sınırlı ve güvenilir müttefik ülkelere” sağlanacağı belirtildi. Bu adım, küresel savunma pazarında dengeleri etkileyebilecek bir dönüşüm olarak değerlendirildi.
ASYA’YA YÖNELİK FÜZE ANLAŞMASI DURDURULDU
Yeni politikanın sahadaki ilk büyük etkisi, Malezya ile yürütülen deniz savunma projesinde ortaya çıktı. Malezya Donanması’nın modernizasyon programı kapsamında satın alınması planlanan ve Norveçli savunma şirketi Kongsberg Gruppen tarafından geliştirilen gelişmiş gemisavar füze sistemi, ihracat onayının iptal edilmesiyle askıya alındı.
Söz konusu sistem, düşük irtifada radar görünürlüğünü azaltarak hedefini otonom şekilde tespit edebilme kabiliyetiyle biliniyordu ve anlaşmanın teslimat aşamasına gelindiği ifade ediliyordu.
ÖDEMENİN ÇOĞU YAPILDI
Malezya tarafı ise kararın zamanlamasına sert tepki gösterdi. Kuala Lumpur yönetimi, sözleşme bedelinin yüzde 95’inin ödendiğini ve projenin yıllardır planlama aşamasında olduğunu vurgulayarak sürecin tek taraflı şekilde durdurulmasını eleştirdi.
Malezya Başbakanı, uluslararası ticaret güvenliğine dikkat çekerek savunma anlaşmalarının siyasi kararlarla bir anda geçersiz hale getirilmesinin ciddi bir güven krizi doğuracağını dile getirdi.
SAVUNMA PAZARINDA YANKI
Karar yalnızca Malezya’da değil, küresel savunma çevrelerinde de tartışma yarattı. Uzmanlara göre bu hamle, Avrupa merkezli savunma üreticilerinin uzun vadeli sözleşme güvenilirliği konusunda soru işaretleri doğurabilir.
Analistler, özellikle Asya ve Orta Doğu pazarlarında Avrupa şirketlerinin rekabet gücünün bu tür ani politika değişikliklerinden etkilenebileceğini belirtiyor.
