ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaş, küresel piyasalarda çok ağır bir mali tablo oluşturdu. Çatışmaların henüz üçüncü ayı geride kalırken, savaşın dünya ekonomisine çıkardığı doğrudan fatura şimdiden 25 milyar dolar barajını aşmış durumda. Hürmüz Boğazı’nın askeri operasyonlar ve güvenlik gerekçeleriyle tıkanması, zaten kırılgan olan uluslararası ticaret hatlarını felç etti. Yükselen enerji maliyetleri ve çöken tedarik zincirleri nedeniyle dünya genelinde yüzlerce sanayi devi ve küresel şirket, üretim kapasitelerini düşürmek ve ardı ardına zam kararları almak zorunda kalıyor.
EN AZ 279 DEV ŞİRKET ACİL SAVUNMA POZİSYONUNA GEÇTİ
Reuters tarafından Amerika, Avrupa ve Asya borsalarında işlem gören yüzlerce çok uluslu şirketin mali raporları üzerinden gerçekleştirilen kapsamlı analiz, krizin boyutunu net şekilde ortaya koyuyor. Verilere göre en az 279 dev şirket, çatışmaların tetiklediği finansal şok dalgasına karşı ayakta kalabilmek adına acil savunma pozisyonuna geçti. İran’ın, küresel petrol ticaretinin şah damarı sayılan Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar sınırını aştı. Bu durum dev şirketleri temettü ödemelerini askıya almaya, istihdam daraltmaya, ürün fiyatlarına fahiş zamlar yapmaya ve kendi hükümetlerinden acil nakit desteği talep etmeye zorluyor. İş dünyasının önde gelen temsilcileri, mevcut endüstriyel çöküşün ve üretim krizinin 2008 küresel ekonomik krizinden ve hatta pandemi döneminden çok daha ağır bir tabloya işaret ettiği konusunda hemfikir.
HAVACILIK VE OTOMOTİV DEVLERİ NAKİT TÜKETİYOR
Savaşın getirdiği devasa maliyet yükünü en derinden hisseden alan, jet yakıtı fiyatlarının neredeyse iki katına çıkmasıyla sarsılan havacılık sektörü oldu. Sektördeki toplam kayıp şimdiden 15 milyar dolara ulaşırken, havayolu şirketlerini kimya, otomotiv ve hızlı tüketim malları üreticileri takip ediyor. Petrol fiyatlarındaki her 5 dolarlık artışın üretim ve lojistik maliyetlerini katladığını duyuran Japon otomotiv devi Toyota, çatışmalar kaynaklı zararının 4,3 milyar dolara ulaştığını ilan etti. Benzer şekilde tüketim malzemeleri üreticisi Procter & Gamble, kriz nedeniyle net kârından 1 milyar doların silindiğini açıkladı. Küresel gıda devi McDonald’s ise tedarik hatlarındaki kırılmanın uzun vadeli bir enflasyon dalgası yaratacağını vurgulayarak, yüksek yakıt fiyatlarının düşük gelir grubundaki tüketicilerin talebini bıçak gibi kestiği uyarısında bulundu.
YENİ ENFLASYON DALGASI VE DERİN DURGUNLUK KAPIDA
Ekonomistler ve piyasa analistleri, şirketlerin ilk çeyrekte nakit rezervleri ve finansal koruma kalkanları sayesinde ayakta kalabildiğini, ancak asıl büyük yapısal darbenin yılın ikinci yarısında vuracağını öngörüyor. Sanayinin temel girdileri olan gübre, alüminyum, helyum ve polietilen gibi kritik ham maddelerin sevkiyatı durma noktasına gelirken, yüksek enerji maliyetleri özellikle Avrupa ve Asya pazarındaki üreticileri Amerika karşısında çok daha savunmasız bırakıyor. Maliyet artışlarının doğrudan tüketici fiyatlarına ve raflara yansıtılmasıyla körüklenecek olan yeni küresel enflasyon dalgasının, halihazırda zayıf olan tüketici güvenini tamamen sarsmasından ve dünya genelinde uzun süreli, derin bir ekonomik durgunluğa (stagflasyon) yol açmasından ciddi endişe duyuluyor.
İlgili Haberler
Mersin’in İhracat Gücü Tim Listesine Yansıdı: 22 Firma İlk 1000’de
Yürürlüğe Girdi: Varlık Barışının Detayları Ortaya Çıktı
Mehmet Şimşek İmzayı Attı: 31 Aralık’a kadar Geçerli Olacak
Sigara Bırakma İlaçları Bedava Olacak! Bir Söz Yeter
Erdoğan İmzaladı ‘kara Parayla Mücadele’ Stratejisi Yürürlüğe Girdi
Tanrıkulu’ndan TÜİK Verilerine Tepki: Gerçek Enflasyon Pazarda Hissediliyor
Mersin
Genel
Mersin
Yorumlar
Bu yazıya ilk yorumu siz yapın.