Türkiye’ye ‘koridor’ diye sunulan strateji: İran’ı çevrele Rusya’yı aş

Dr. Valentin Deniz Baki Yazıcıoğlu, bastokajor.wordpress.com sitesindeki “Trump Koridoru ve Güney Kafkasya’da Değişen Dengeler: Türkiye İçin Stratejik Bir Zorunluluk” başlıklı yazısında, kamuoyuna çoğu zaman ulaşım ve ticaret hattı olarak sunulan “Trump Koridoru”nun arka planına dikkat çekti.

Yazıcıoğlu’na göre Trump Koridoru yani Zengezur Koridoru, dar anlamda bir yol ya da lojistik hat değil; ABD’nin Güney Kafkasya’da nüfuz alanını genişletme stratejisinin parçası. Makalede bu girişim, “ABD’nin İran’ı çevreleme, Rusya’yı aşma ve Türkiye üzerinden bölgesel entegrasyonu kendi çıkarlarına göre yönlendirme stratejisinin kısa adı” olarak tanımlanıyor.

ERMENİSTAN KRİTİK KONUMDA

Analizde, söz konusu hattın İran açısından yeni bir baskı mekanizmasına dönüşebileceği belirtiliyor. Buna göre Trump Koridoru’nun devreye girmesi, Tahran’ın Ermenistan üzerinden dolaylı baskı kurmasına, Nahçıvan hattında gerilim üretmesine ya da Rusya ile birlikte alternatif ekonomik güzergâhlar geliştirmesine yol açabilir.

Yazıcıoğlu, Ermenistan’ın bu denklemde kritik bir konumda bulunduğunu vurguluyor. Paşinyan yönetiminin bir yandan Batı’ya yaklaşmaya çalıştığı, diğer yandan Rusya’ya ekonomik ve güvenlik bağımlılığını tamamen koparamadığı belirtiliyor. Bu ikili durumun, Türkiye için hem risk hem de fırsat yarattığı ifade ediliyor.

DÖRT ADIM

Makalede Ankara’ya yapılan çağrı ise net: Türkiye, Ermenistan’ı tamamen dışlayan bir politika yerine, onu bölgesel güvenlik mimarisine dahil eden bir strateji geliştirmeli. Yazıcıoğlu’na göre bu yaklaşım, Azerbaycan’ı dışlamak anlamına gelmiyor; aksine Zengezur Koridoru’nun önündeki siyasi engellerin kaldırılması ve Bakü’nün güvenlik kaygılarının giderilmesi için tamamlayıcı bir yol sunuyor.

Yazının sonunda Türkiye için dört adım öne çıkarılıyor: Türkiye-Ermenistan sınırının kademeli açılması, düşük yoğunluklu işbirliği kanallarının kurulması, ABD ile müzakere sürecinde Ermenistan ve Azerbaycan’ın rızasının gözetilmesi ve Bakü’ye güvence verilmesi. Yazıcıoğlu’na göre bu adımlar atılmazsa, Trump Koridoru’nun yaratacağı baskı hattı Türkiye’nin Güney Kafkasya’daki manevra alanını daraltabilir.