Dünyanın Öbür Ucunda Bir Stonehenge Daha Bulundu!
Brezilya’nın Amapá eyaletinde Ekvator’a yalnızca 2 derece uzaklıkta bulunan 127 granit bloktan oluşan dairesel yapı, Avrupalılardan çok önce yerli halkların gelişmiş bir güneş takvimi kurduğunu kanıtladı.
Amapá eyaletinin kuzeyindeki Calçoene kenti kırsalında, 127 dev granit blok yaklaşık 30 metre çapında bir çember oluşturuyor. Bazıları 4 metreye ulaşan taşlar dikey, eğik ve yatay konumlarda insan eliyle yerleştirilmiş. Literatürde “Site AP-CA-18 Rêgo Grande I” koduyla kayıtlı alan, popüler adıyla Amazonların Stonehenge’i olarak biliniyor.
GÜNEŞ IŞIĞI TAŞIN DELİĞİNDEN GEÇİYOR
Yapının en dikkat çekici özelliği astronomik işlevi. Kış gündönümü olan 21-22 Aralık tarihlerinde sabah saat 06:20 civarında güneş ışığı, taşlardan birindeki delikten geçerek tam hizalanma sağlıyor.
Ekvator’un yalnızca 2 derece 37 dakika kuzeyinde konumlanan alan, ekinoks gözlemlerinin son derece yüksek görsel hassasiyetle yapılmasına olanak tanıyor. Arkeolog Olavo Facundes, bu coğrafi konumun gözlem hassasiyetini benzersiz kıldığını vurguluyor.
SADECE TAKVİM DEĞİL, MEZARLIK DA
Araştırmacılar alanın yalnızca bir güneş gözlemevi olmadığını ortaya koydu. Çember içindeki çukurlarda cenaze çömlekleri, seramik depolar, kaplar ve sunaklar bulundu. Bulgular, Aristé seramik geleneğiyle ilişkilendirildi. Sömürge öncesi yerli halkların buraya mevsimleri takip etmek kadar atalarını ziyaret etmek ve ritüeller gerçekleştirmek amacıyla da geldiği saptandı.
AMAZON SADECE ORMAN DEĞİL
Keşif, Amazon’un Avrupalıların gelişinden önce gelişmiş kültürel yapılara sahip toplulukları barındırdığını gösteren en somut kanıtlardan biri sayılıyor. İngiltere’deki Stonehenge ile tarihsel bir bağı bulunmayan yapı, yalnızca görsel benzerlik nedeniyle bu adla anılıyor. Ancak alan, Macapá’dan 374 kilometre uzaklıkta sapa bir noktada yer aldığı için halk tarafından oldukça az biliniyor.
MİRAS STATÜSÜ VETO EDİLDİ
Amapá eyalet hükümeti 2024 yılında alanı “eyalet mirası” ilan etmeyi amaçlayan yasa tasarısını veto etti. Brezilya Tarihi ve Sanatsal Miras Enstitüsü (Iphan) raporlarına göre alan, resmi bir arkeoloji parkı statüsü için gerekli planlama, yönetim ve koruma sistemlerine henüz sahip değil.
Kontrolsüz turizmin tarihi mirası riske atacağı uyarısında bulunan Iphan ve Amapá hükümeti, koruma ile kültürel turizmi dengelemek amacıyla “New PAC” kapsamında bir niyet protokolü imzaladı.
